Edukacja i Ekspertyza

Tyflografia:
Nauka Projektowania Dostępności

Tyflografia to dziedzina zajmująca się projektowaniem i tworzeniem wypukłych, dotykowych oraz wizualnie kontrastowych informacji. Stanowi ona klucz do niezależności i bezpiecznej orientacji przestrzennej osób niewidomych i słabowidzących w nowoczesnej infrastrukturze publicznej.

Definicja i rola

Jak Działają Oznaczenia Dotykowe?

Dla osób o ograniczonym stopniu widzenia, tradycyjna nawierzchnia lub gładkie ściany budynków stają się labiryntem pozbawionym punktów odniesienia. Tyflografia przełamuje tę barierę poprzez fizyczne zróżnicowanie tekstury podłoża oraz wypukłe plany i tabliczki informacyjne.

Fizyczną realizacją tych zasad na chodnikach, przejściach dla pieszych i peronach są Fakturowe Oznaczenia Nawierzchni (FON), powszechnie nazywane płytkami dotykowymi. Łączą one zmysł dotyku (wyczuwalność stopą lub białą laską) oraz wzroku (jaskrawe, kontrastowe kolory), tworząc kompletny system naprowadzania i ostrzegania.

Wytyczne dostępności

Zasady Projektowania Dostępnego Oznakowania

Zapewnienie samodzielnego i bezpiecznego przemieszczania się wymaga ścisłego przestrzegania reguł certyfikowanego projektowania uniwersalnego.

01

Wysoki kontrast barwny (LRV)

Oznaczenia dla osób słabowidzących wymagają kontrastu kolorystycznego powyżej 30% (rekomendowane powyżej 70% LRV) względem otaczającej nawierzchni. Szczególnie zaleca się stosowanie barwy żółtej, która jest najbardziej zauważalna w zróżnicowanym otoczeniu.

02

Odpowiednie proporcje i wymiary

Wymiary znaków graficznych, piktogramów oraz liter muszą być dostosowane do odległości, z jakiej są odczytywane. Dla osób z dysfunkcją wzroku stosuje się powiększone, dobrze wyczuwalne i widoczne symbole.

03

Dostępność wielomodalna

Informacje w przestrzeni powinny być przekazywane w co najmniej dwóch modalnościach. Przykładowo: opis wizualny połączony z dotykowym (pismo Braille'a, piktogramy wypukłe) lub dźwiękowym.

04

Czytelna typografia

Napisy i oznaczenia ścienne powinny znajdować się na wysokości oczu i dłoni (140-170 cm). Stosuje się prosty, bezszeryfowy krój pisma (np. Arial, Tahoma), bez kursywy, na matowym, nieodbijającym światła tle.

05

Ewakuacja i bezpieczeństwo

Opisy pismem Braille'a oraz wypukłe plany tyflograficzne powinny znajdować się przy wejściach do budynków, wind i na poręczach schodów, ułatwiając orientację i wyznaczając bezpieczne kierunki ewakuacji.

06

Konsekwencja systemu

Wszelkie oznaczenia dotykowe i fakturowe muszą być stosowane w sposób spójny i konsekwentny na całej długości trasy wolnej od barier, zapobiegając zagubieniu i frustracji użytkowników.

Kodowanie przestrzeni

Język Struktur: Kopułki i Listwy

W systemie fakturowym każdy wzór na nawierzchni ma konkretne, ujednolicone znaczenie prawne i funkcjonalne.

Pola Ostrzegawcze (PO)

Faktura złożona ze ściętych guzków (kopułek) ułożonych w siatkę diagonalną (pod kątem 45 stopni) lub kwadratową. Sygnalizuje zbliżanie się do krawędzi peronu, przejścia dla pieszych lub stopni schodów.

Szczegóły Systemu FON

Ścieżki Kierunkowe (PK)

Faktura złożona z równoległych, wypukłych pasów prowadzących (listew). Wyznacza bezpieczne, wolne od przeszkód ciągi komunikacyjne na peronach, chodnikach oraz wewnątrz budynków użyteczności publicznej.

Zobacz System SMART

Pola Uwagi (PU)

Faktura guzków w układzie prostopadłym i równoległym, często łączona ze wzorem sztruksowym (C1) lub czekoladowym (C2). Wskazuje miejsca rozgałęzienia tras, zmianę kierunku ścieżki lub punkty orientacyjne.

Wytyczne projektowe
Pobierz materiały projektowe

Wsparcie dla Architektów i Koordynatorów

Dostarczamy pełne biblioteki CAD, rysunki DWG, specyfikacje techniczne STWiOR oraz doradztwo w zakresie dostosowania obiektów publicznych i kolejowych. Pomagamy dopasować projekty do ustawy o zapewnianiu dostępności.